روانشناسی و آموزش و پرورش کودکان

تلنگر
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۱٢:٤٥ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢۸ تیر ،۱۳۸٦
 
««  کاش جوان می دانست و پیر می توانست  »»
 
comment نظرات ()

 
گفتار درمانی آریا
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ٩:۱۳ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٥ تیر ،۱۳۸٦
 

                                    طاهره شیاسی ارانی

عضو انجمن گفتاردرمانی ایران

متخصص تشخیص و درمان اختلالات گفتار و زبان

****************************************************************

                                   لیلا شیاسی ارانی

کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی

*************************************************

آدرس: تهران٬ ستارخان٬ بعد از فلکه اول صادقیه٬ نرسیده به خسرو٬ مجتمع کیش٬ طبقه دوم٬ پلاک ۳۶          تلفن: ۴۴۷۲۱۶۲۳ـ۰۲۱  ٬   ۴۴۲۰۹۳۲۲ـ۰۲۱


 
comment نظرات ()

 
مکيدن شست
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۸:٤٩ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٠ تیر ،۱۳۸٦
 

    

نیاز به مکیدن از همان لحظه تولد در کودک وجود دارد و از جمله نیازهای اولیه کودک است که باید ارضاء شود٬ عده ای از کودکان این نیاز را با مکیدن انگشت شست ارضاء می کنند. کودکان شیرخوار هنگامی که وقت شیر خوردنشان نزدیک می شود٬ چنین می کنند. در صورتی که این کودکان در شرایط کاملآ عادی و طبیعی بزرگ شوند این عادت خیلی زود برطرف می شود.

مکیدن شست در کودکان شیرخوار وضعی شایع و طبیعی است. ولی اگر بعد از دوره شیرخواری و بخصوص در سالهای قبل از مدرسه ادامه داشته باشد نشانه اختلال در رفتار و بروز عادتی بد در کودک است.

عوامل به وجود آورنده یا تشدید کننده:

1_ عوامل طبیعی:

_ زیاد بودن فاصله زمانی میان دو وعده شیرخوردن نوزاد که سبب گرسنه ماندن او بشود.

_ وقتی که نوزاد به سرعت از پستان٬ یا شیشه شیر بخورد و یا مادر با بی حوصلگی مدت شیرخوردن کودک را کوتاه کند. ( ارضاء نشدن غریزه مکیدن)

ـ تغییر بی موقع رژیم غذایی کودک که قاعدتآ با تغییر وسایل غذا خوردن او همراه است٬ زیرا در حالی که کودک هنوز آمادگی را برای ترک پستان یا پستانک به دست نیاورده٬ شما او را از لذت مکیدن محروم می کنید.

۲ـ محرومیتهای عاطفی:

ـ زمانی که شرایط جدید خانوادگی از میزان ت.جه مادر به کودک می کاهد؛ مثلآ تولد نوزاد جدید سبب می شود که کودک برای جلب نظر اطرافیان٬ بخصوص مادر چنین کند و این عمل کم کم در او تبدیل به غادت شود.

ـ کشمکش میان والدین و کودک برای ترک این عادت سبب تشدید آن می شود.

ـ وقتی که کودک خود را تنها و مطرود حس می کند و مجبور است مدت زمان طولانی بی حرکت بنشیند٬ چون وسیله بازی و سرگرمی ندارد٬ انگشت خود را می مکد.

ـ حسادت باعث ایجاد یا تشدید این عادت می شود.

اثر این عادت بر کودک:

عادت مکیدن شست در کودکانی که با آنان طبیعی و عادی رفتار می شود و مشکل عاطفی و فیزیکی ندارند خیلی زود برطرف می شود. ولی در صورت برخورد نادرست با این عادت به تدریج در کودک گسترش می یابد. و کودک دیگر به مکیدن شست قناعت نکرده و بخصوص هنگام خواب شروع به مکیدن ملحفه یا وسایل دیگر می کند. و یا حتی ساعتها کودک به نقطه ای خیره شده و این کار را ادامه می دهد.

روش جلوگیری از پیدایش این عادت:

ـ سعی کنید تا آنجا که می توانید مدت شیرخوردن نوزادان را طولانی کنید.

ـ از شیر گرفتن کودک در دوران شیرخوارگی نباید ناگهانی و زودتر از موعد مقرر باشد.

ـ تغییر رژیم غذایی کودک از شیشه یا پستان به غذاهای دیگر باید تدریجی صورت بگیرد و بهتر است ابتدا تلفیقی از هر دو  باشد.

ـ هر نوع جدایی از مادر برای کودک دردناک است٬ اگر این جدایی لازم و اجباری است٬ حتمآ کودک را به محیط خانوادگی مورد علاقه اش مثل خانه مادربزرگ و خاله یا عمه بسپارید.

ـ همیشه برای کودک که ناچار است به علت بیماری یا شکستگی پا مدتی بی حرکت بماند وسایل سرگرمی فراهم کنید.

روش برخورد با این عادت:

همیشه برای کودک مبتلا به این عادت وسیله سرگرمی فراهم کنید. در صورتی که قادر به کار کردن است او را وادار کنید که در کار خانه به شما کمک کند و انجام کارهای ساده را به او بسپارید.

این حالت وقتی که کودک به رختخواب می رود و پیش از آن که به خواب رود تشدید می شود. به همین دلیل سعی کنید تا حد امکان تنهایش نگذارید و وقت بیشتری صرف او کنید. برایش قصه بگویید یا به او اجازه دهید عروسک یا شیء مورد علاقه اش را به رختخواب ببرد.

از کارهایی که باید پرهیز کنید:

ـ هرگز سعی نکنید با خشونت و توسل به زور این عادت را در کودک از بین ببرید.

ـ دستهایش را نبندید.

ـ دستکش به دستش نکنید.

ـ تنبیه و خجالت دادن و تذکر دادن مدام فایده ای ندارد.

ـ خارج کردن انگشت کودک از دهانش نه تنها سودی ندارد٬ بلکه گاهی سبب تشدید عادت می گردد.

ـ بی حرکت کردن آرنج هم گاهی اثر معکوس می گذارد و کودک را دچار اضطراب و هیجان می کند.

به یاد داشته باشید که درمانی مؤثر است که غیر مستقیم انجام گیرد. ابتدا باید علت این عادت را در کودک تشخیص داد و سپس راه حلی مناسب برگزید.

برگرفته از کتاب: رفتار با کودک   نوشته:دکتر زهرا معتمدی


 
comment نظرات ()

 
مشکلات ديکته نويسی
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۱:۱٧ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٠ تیر ،۱۳۸٦
 

دانش آموزان زیادی وجود دارند که در درس دیکته دچار مشکل هستند و به نسبت تعداد غلطهایی که مرتکب می شوند٬ نمرات کمتری دریافت می کنند. معمولآ معلمان و والدین برای تقویت دیکته آنان به راههای زیر متوسل می شوند:

۱ـ به کودک پند و اندرز می دهند و از آنان کوشش بیشتری را طلب می کنند.

۲ـ کودک را تحقیر٬ سرزنش و مؤاخذه می کنند.

۳ـ به سرزنش و انتقاد از معلم می پردازند.

۴ـ هر کدام از والدین٬ والد یا عضو دیگری از خانواده را مقصر می شمارند.

۵ـ میزان تکالیف خانه و مدرسه را که به نوعی به درس دیکته مربوط می شود افزایش می دهند.

۶ـ از کودک می خواهند شکل صحیح کلماتی را که در نوشتن آن مرتکب اشتباه شده است٬ بارها بنویسد.

اگر شما با مشکل دیکته نویسی یک دانش آموز روبرو شوید٬ چه خواهید کرد؟

آیا فکر می کنید روشهای نام برده شده می تواند مشکل دیکته دانش آموز را حل کند؟

آیا مشکل به این جهت است که دانش آموز به اندازه کافی تمرین و تکرار نکرده است؟

آیا مشکل دانش آموز به این خاطر است که سرزنش٬ تحقیر و مؤاخذه نشده است؟

به این پرسشها باید با احتیاط پاسخ داد. نصیحت و سرزنش به نتیجه مثبتی نخواهد انجامید اما اگر دانش آموز درس مورد نظر را بارها و بارها بنویسد٬ البته که با توجه به استعداد خویش٬ نوشتن صحیح کلمه را خواهد آموخت و امکان اشتباه مجددش کاهش خواهد یافت. اما آیا تمرینهای مکرر باعث یادگیری کودک در واژه های ویژه ای که تمرین کرده است٬ می شود؟ آیا این یادگیری به سایر درسها و واژه ها نیز انتقال می یابد؟

واقعیت این است که انواع اشتباهاتی که کودک مرتکب می شود از یک نوع و یک سنخ نیستند تا بتوان با اتخاذ یک روش همه آن اشتباهات را از بین برد و به پیشرفت وی اطمینان یافت.

برای دستیابی به یک راه حل ساده و امیدوار کننده٬ بهتر است ابتدا با اجرای آزمون هوشی٬ از طبیعی بودن هوش کودک اطمینان حاصل نماییم. اگر کودک در سایر درسها و فعالیت هایش مثل سایر کودکان معمولی باشد٬ به اجرای آزمون هوش نیاز نداریم. بعد از اطمینان از عادی بودن هوش دانش آموز باید اشتباهات دیکته های متعدد دانش آمود را از روی دفتر دیکته وی یادداشت کنیم و علت یا علل آن اشتباهات را بیابیم. برای بررسی عینی تر نوع اشتباهاتی که یکی از دانش آموزان مرتکب شده است را نشان می دهیم:

غلط                                    درست                               نوع اشتباه

منزور                                  منظور                                 حافظه دیداری

مسباک                              مسواک                               حساسیت شنیداری

تجربها                                تجربه ها                               آموزشی

نهنفته                               نهفته                                    دقت

ـ (جا انداخته)                      آمد                                      حافظه شنیداری

مارد                                   مادر                                     حافظه توالی دیداری

دوز                                    زود                                     تمیز دیداری ـ شنیداری

امیر المؤمنین                        امیرالمؤمنین                                 نارسا نویسی

اولین کار مربی و درمانگر این است که غلطهای املایی دانش آموز را یادداشت کرده٬ تجزیه و تحلیل نماید و سپس نوع غلطها را دسته بندی کند و با توجه به اینکه فراوانی غلطهای املایی دانش آموز به کدام یک از انواع غلطها مربوط می شود٬ برای درمان آن یک برنامه طراحی نماید.

برگرفته از کتاب: درمان اختلالات دیکته نویسی

نوشته: مصطفی تبریزی


 
comment نظرات ()

 
ناتوانيهای يادگيری
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ٤:۱٠ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٩ تیر ،۱۳۸٦
 

ناتوانیهای یادگیری یک اصطلاح عام است که به گروه ناهمگنی از اختلالات اطلاق می شود. وجه مشخصه این اختلالات وجود مشکلات مهم در کسب و استفاده از تواناییهای شنیدن٬ صحبت کردن٬ خواندن٬ نوشتن٬ استدلال کردن و یا تواناییهای ریاضیات می باشد.

این اختلالات به طور ذاتی در فرد وجود دارند و چنین استنباط می شود که علت آنها بدکاری سیستم اعصاب مرکزی می باشد. با این وجود یک اختلال یادگیری ممکن است هماهنگ و همایند با سایر شرایط معلولیت ( نظیر نقایص بینایی و عقب ماندگی ذهنی٬ اختلالات هیجانی و اجتماعی ) وجود داشته و یا همراه با تأثیرات اجتماعی ( نظیر تفاوتهای فرهنگی٬ آموزش و تعلیم ناکافی/ نامناسب٬ عوامل روانزاد ) دیده شود ولی در عین حال این اختلال نتیجه مستقیم چنین شرایط یا تأثیراتی نمی باشد.

عوامل مؤثر روی کم آموزی تحصیلی

عوامل بیرونی: به عوامل مؤثر محیطی اطلاق می شوند. این عوامل عبارتند از شرایط اجتماعی ـ اقتصادی٬ عوامل فرهنگی٬ فقدان موقعیت یا شرایط برای یادگیری و تعلیم ناکافی و یا نامناسب که باعث اختلال در توانایی و یا مانع از بروز توانایی کودک برای یادگیری می شوند.

عوامل درونی: به شرایط و موقعیت های درونی کودک اطلاق می شود. اینها شامل عقب ماندگی ذهنی٬ معلولیت های حسی ( نقایص جدی شنوایی یا بینایی )٬ اختلالات جدی هیجانی و عاطفی و ناتوانیهای یادگیری می گردند.

سه نوع مشکل در این زمینه مطرح می شود: ۱) مشکلات زبان ( بیان شفاهی و ادراک و فهم از راه شنیدن )٬ ۲) مشکلات نوشتن و خواندن (بیان کتبی و مهارتهای خواندن ) و ۳) مشکلات ریاضی ( محاسبات و استدلال کردن ).

ناتوانیهای یادگیری می توانند به دو گروه طبقه بندی شوند: ۱) ناتوانیهای یادگیری تحولی که تعریف دولت مرکزی از آنها با عنوان « فرایند های روانشناختی اساسی» یاد می کند و ۲) ناتوانیهای یادگیری تحصیلی که با آنها در سطح سنین دبستانی مواجهه هستیم.

                                                  ناتوانیهای یادگیری

ناتوانیهای یادگیری تحصیلی                                             ناتوانیهای یادگیری تحولی

هجی کردن                                                                   ناتوانیهای ثانویه

نوشتن                                                                         تفکر

بیان انشایی                                                                   زبان شفاهی

خواندن                                                                          ناتوانیهای اولیه

دستخط و نوشتن                                                          توجه

                                                                                    حافظه

                                                                                    ادراک

برگرفته از کتاب: اختلالات یادگیری تحولی و تحصیلی 

  ترجمه: سیمین رونقی٬ دکتر زینب خانجانی٬ مهین وثوقی رهبری


 
comment نظرات ()

 
 
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۸:٠٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۸ تیر ،۱۳۸٦
 

در صورت داشتن پرسش نسبت به چگونگی رفتارفرزندتان٬ و یا نحوه رفتار و برخورد شما والدین گرامی با فرزند دلبندتان٬می توانید با ما مطرح نموده و پاسخ خود را در همین وبلاگ دریافت نمایید.


 
comment نظرات ()

 
روش غلبه بر برخی از ترسهای متداول کودکان
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ٧:٥٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۸ تیر ،۱۳۸٦
 

ترس از تاریکی

یکی از ترسهای متداول در میان کودکان٬ ترس از تاریکی و تنهایی است که معمولاْ اکتسابی است؛ زیرا کودکان تا یک سال اول تولد به راحتی تنها در اتاق تاریک می خواتند. ولی ناگهان متوجه می شوید که او دیگر حاضر نیست در اتاقش و در تاریکی بخوابد. در این صورت٬ قبل از هر چیز علت آن را جستجو کنید:

- آیا علت آن حسادت به نوزادی که به تازگی متولد شده است٬ نیست؟

- آیا تختخوابش صدا نمی دهد یا وقتی چراغ خاموش می شود٬ سایه ای روی دیوار اتاقش نمی افتد؟

- آیا بر اثر تغییری که در برنامه شما به وجود آمده٬ او مدتی از شما دور نمانده است یا در طول روز ساعات بیشتری را از شما دور نمی ماند؟

و دلایل دیگری که می توانید آنها را با کمی اندیشیدن در زندگی خود بیابید.

مراقب باشید برای غلبه بر ترس از تاریکی٬ مرتکب دو اشتباه نشوید:

کودک را مجبور نکنید به تنهایی در اتاق تاریک بماند٬ زیرا ترس کودک را شدت می بخشد. دیگر آنکه چراغ اتاقش را تا صبح روشن نگذارید تا او هرگز در تاریکی بودن را تجربه نکند.

عاقلانه ترین راه این است که او را کم کم با تاریکی آشنا کنید و میزان تاریکی را به تدریج افزایش دهید؛ مثلاّ با او در یک اتاق نیمه تاریک بازی کنید و غذا بخورید٬ چراغ قوه ای در دسترسش قراد دهید. چراغ کم نوری را دور از او در اتاقش بگذارید٬ رفته رفته چراغ را دور و دورتر کنید و سرانجام آن را از اتاقش خارج نمایید.

برگرفته از کتاب: رفتار با کودک   نوشته: دکتر زهرا معتمدی


 
comment نظرات ()

 
تفاوت بين والدين « به اصطلاح خوب» و « والدين مسئول»
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ٧:۱۳ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۸ تیر ،۱۳۸٦
 

باور والدین به اصطلاح خوب                                       باور والدین مسئول

من باید فرزندم را کنترل کنم.                                          باور دارد که کودک هم می تواند      

برای کودک دلسوزی می کند.                                        تصمیم بگیرد.

مسئولیت رفتار او را به عهده می گیرد.                           به محترم شمردن کودک اعتقاد دارد.

بیش از حد از او مواظبت می کند.                                  عدم وابستگی را تشویق می کند.

کودک را لوس و خجالتی بار می آورد.                             حق انتخاب و مسئولیت می دهد.

کودک را در کنترل کامل دارد.                                           احترام متقابل را تشویق می کند.

به کودک فشار می آورد تا خودش را خوب نشان دهد.        من انسانم٬ اعتراف می کنم که

بیش از حد به کودک رو می دهد.                                    کامل نیستم.

تسلیم مطلق خواسته های کودک است.                        من باور دارم که همه مردم٬ از جمله

برای جواب منفی دادن٬ احساس گناه می کند.               من مهم هستیم.

برگرفته از کتاب: والدین مؤثر فرزند مسئول

ترجمه: مجید رئیس دانا


 
comment نظرات ()

 
ايجاد اعتماد به نفس و تقويت احساس ارزشمندی در کودک
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ٦:۳۳ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱۸ تیر ،۱۳۸٦
 

  ۱- دلگرمی فرآیند تمرکز بر عزت نفس و نقاط قوت کودکان است و توسط آن می توان اعتماد به نفس و احساس ارزشمندی را در آنان بوجود آورد.

 ۲-  فرزندانتان را آن طور که هستند بپذیرید. دوست داشتن و پذیرش آنان را منوط به چگونگی رفتارشان نکنید.

۳- بگذارید فرزندانتان به ارزش خود پی ببرند. نه فقط به نتیجه کار٬ بلکه به پیشرفت و تلاش آنان نیز توجه کنید.

۴- تمجید در مورد کارهایی که خوب انجام شده اند به عمل می آید و به طور ضمنی روح رقابت را پدید می آورد. دلگرمی برای بلاش و پیشرفت داده می شود و به طور ضمنی روح همکاری را ایجاد می کند.

۵- عدم ایمان به کودکان موجب می شود که آنان انتظار شکست داشته باشند.

۶- معیارهای خیلی بالا باعث شکست و دلسردی می شوند.

۷- از پدید آوردن رقابت زیرکانه بین خواقران و برادران اجتناب کنید.

۸- در عبارات دلگرم کننده٬ از بکار بردن کلمات ارزیابی بپرهیزید. سعی نکنید با یک دست بدهید و با دست دیگر پس بگیرید.

۹- نوای دلگرم کننده٬ کلماتی هستند که احساس لیاقت را به وجود می آورند:

   از این کاری که کردی خیلی خوشم آمد. 

   من می دانم تو از عهده آن کار برمی آیی.

   داری خوب پیشرفت می کنی.

                                                                                                                                          


 
comment نظرات ()