روانشناسی و آموزش و پرورش کودکان

به فرزندتان خوشگل دیکته بگویید
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۱:۱۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۸ اردیبهشت ،۱۳٩۳
 

شیوه ی صحیح دیکته گویی به کودکان

 

در صورتیکه کودک در خواندن درس مشکل دارد و قادر به تلفظ صحیح کلمات نیست ابتدا باید اشکالات  اورابرطرف کنید چون نوشتن صحیح دیکته ارتباط مستقیمی با خواندن صحیح و بدون اشکال کلمات دارد.                                                                                              

 2-به هنگام دیکته گفتن کنار کودک ننشینید بلکه با یک فاصله مناسب به او دیکته بگویید . این کار باعث   میشود که :                              

 الف – کودک با توجه و دقت گوش کند تااینکه متوجه شود شما چه می گویید چون در کلاس معلم با فاصله ای که دارد به دانش آموز دیکته می گوید و کودک باید در منزل نیز چنین شرایطی را تجربه کند .                                                                                     

 ب – روی کلماتی که املای آنها را می داند شک نمی کند و با اعتماد به نفس و اطمینان می نویسد چون وقتی کودک به کسی که به او دیکته می گوید نزدیک باشد هنگام نوشتن هر کلمه ای مرتب به او نگاه می کند که آیا با حالاتش کلمه ای را که نوشته تایید میکند یا نه ؟          

 ج –کودک به خود متکی می شود چون هنگامی که مثلا مادر کنار اوست و کلمه ای را نمی داند از مادر می خواهد که در نوشتن درست کلمه اورا راهنمایی کند .                                                                  

د- هنگام دیکته گفتن روابط بین کودک و والدین دچار اختلال نمیشود و کودک دیکته خود را با آرامش وبه دور از هرگونه تنش و اضطراب می نویسد . چون بعضی ازپدر یا مادرها به محض اینکه کودک کلمه ای را اشتباه مینویسد  بشدت عصبانی میشوند و سر کودک فریاد می زنند . بطوریکه این رفتار  باعث می شود که کودک دچار تنش و اضطراب گردد  تا جاییکه دیکته گفتن از مسیر اصلی خود خارج شده به جر وبحث می انجامد .                                                                       

   اگر به دیکته گفتن معلمان توجه شود آنها نیز هنگام دیکته گفتن به برگه دانش آموزان نگاه نمیکنند. بلکه دانش آموزان دیکته را می نویسند ودرپایان دفتر خود را برای تصحیح به او می دهند.                 

 ه- در صورتی که کودک مشکل شنوایی داشته باشد مشکل او مشخص واز همان ابتدا پی گیری های لازم از طرف والدین انجام می گردد.   

3-    به میزان وحجم دیکته توجه داشته باشید.بعضی از والدین به علت علا قه ای که به کودک خود دارند یک ونیم یا دوصفحه کامل به او دیکته می گو یند واین کار با عث خستگی وآزردگی کودک شده  بخصوص افزایش غلط ها و پایین آمدن نمره ، اعتراض ، گریه و ناراحتی اورا به دنبال دارد .                                                    

   4-    سرعت دیکته گفتن باید مناسب باشد یعنی نه کند و نه تند باشد . در این خصوص لازم است از سرعت دیکته گفتن در دبستان مطلع شوید و باسرعتی مشابه آن به کودک دیکته بگویید . چون اگر در منزل دیکته بصورت کند گفته شود واو به این سبک عادت کند . هنگام دیکته نوشتن در کلاس مرتب ، کلمات را جا می اندازد و نمی تواند همپای دیگر دانش آموزان دیکته بنویسد .                                                  

  5-  در هنگام دیکته گفتن از کودک بخواهید که جمله یا کلمه ای را که به او می گویید  ابتدا تکرار کند و بعد آن را بنویسد . ودر مدت زمانی که به او دیکته می گویید  بصورت گاه گاه بعد از گفتن کلمه یا جمله  از او بپرسید : " من چه گفتم ؟ " و کودک باید قبل از نوشتن  کلمه یا جمله شمارا تکرار کند و سپس بنویسد . نتیجه این روش این است که کودک درست گوش می کند تا متوجه شود شما چه جمله یا کلمه ای را می گویید و وقتی جمله و کلمه ای را تکرار می کند باعث می شود آنچه را تکرار کرده  در ذهن او بماند و درنتیجه اگر جمله بعدی گفته شود و هنوز کلمه ای از جمله قبل را ننوشته باشد کلمه را بخوبی به یاد می آورد و آن را می نویسد و از دیکته نوشتن نیز عقب نمی ماند .                                                                         

          ممکن است اینطور تصور شود که تکرار جملات و کلمات دیکته توسط کودک باعث تاخیر دردیکته نوشتن او میشود اما در واقع اینطور نیست . چون یادگیری این روش برای او لازم است و در صورتیکه کودک این روش را بخوبی تمرین کند به مرور زمان یاد می گیرد که جملات و کلمات را صرفا درذهن خود تکرار کند و لزومی به بر زبان آوردن آنها نداشته باشد و درنتیجه یادگیری این روش باعث می شود که کودک در کلاس دیکته خود را بخوبی بنویسد بطوریکه وقتی معلم دیکته می گوید آنچه را می شنود در کمترین زمان در ذهن خود مرور کند و سپس می نویسد .                                                        

       دراین جالازم است متذکر شویم که هدف از دیکته (درمنزل) ارزیابی نیست بلکه یادگیری است!        بسیاری از خانواده ها از بی انگیزگی وعدم علاقه فرزندان به نوشتن دیکته در منزل شکایت دارند که برای رفع آن پیشنهاد می کنیم  به جای استفاده از روش دیکته گویی سنتی وتکراری از روش های جدیدتر ومتنوع که در ذیل پیشنهاد می کنیم استفاده شود.لازم به ذکر است که هریک از این روش ها ممکن است برای دانش آموزان خاصی مناسب ومفید باشد!                                                        

                شیوه های  پیشنهادی تدریس املا  :                                  

  1. نوشتن املا در فضا : بچه ها کلمات را به جای نوشتن روی کاغذ با انگشتان و در فضا بنویسند.                                                               

  2. بچه ها با انگشت به کمر اعضای خانواده املا بنویسند.                

    3. املا نویسی با حروفی که یک شکل دارند و چند صدا مانند حرف " و " یا حرف " ی " بدین صورت که بچه ها هر چند کلمه ای که می توانند بنویسند که در آن ها این حرف " و " صدای واو بدهد (مثل وقت)بعد کلماتی که صدای او بدهد (مثل کاهو) و نیز کلمات چای.زری.مرتضی.                                                                       

      4. بچه ها درکنار والدین روی نمک یا ماسه املا بنویسند.                                                                                           

         5. متنی را املا بگویید و بچه ها مجازنداگر املای کلمه را نمی دانند با مراجعه به کتاب شکل درست آن کلمه را بیابند.                             

      6. کلمات مشکل متن املا را روی برگه ای بنویسید و سپس متنی را برای بچه ها املا بگویید تا اگر شکل آن کلمات مشکل را نمی دانند به برگه نگاه کنند و املای آن را بیابند.                               

           7. یکی از صفحات مجلات رشد یا کتاب داستان را در نظر بگیرند و دور کلمه های خوانده شده خط بکشند.                                  

         8. بچه ها  در منزل برای اولیا خود املا بگویند و املای آنها را تصحیح نمایند.                                                     

             9. یک کلمه را بگوییم و بچه ها هم خانواده آن کلمه را  خودشان به عنوان املا بنویسند.                                                                         

 10.  کلمات مشکل متنی را که بناست برای آنها املا بگویید انتخاب کرده و روی کارت بنویسید سپس از همین کلمات کارتها به بچه ها املا بگویید بعد بچه ها املای خود را از روی کارتهایی که در اختیار دارند تصحیح نمایند.                                                                              

  11. کلمات در هم ریخته را مرتب کنند – جملات ناقص را کامل کنند – با حروف کلمه بسازند و با آن کلمه جمله بسازند.  

 12.املا با آب:کودک انگشتش را تو آب بزند و با انگشت خیس روی زمین ؛کابینت یا .... بنویسد.
13.املای ذهنی:متن املا را به بچه ها داده واز آنها بخواهید چندبار بخوانند.بعد متن را بگیرید و ازآنها بخواهید هرچه یادشان مانده را بنویسند.                                                                                

  14.املای کامل کردنی:متنی را آماده کنید و جلوی کلمات کلیدی و مهم فضایی را برای نوشتن معانی هم خانواده آن ها بگذارید.            

 15.املای با کمک حافظه:در یک متن جای 20 کلمه مهم و کلیدی را خالی می گذاریم و بچه ها با دانش خودشان جملات را با کلمات مناسب کامل کنند.(بهتراست متن انتخابی ازکتاب درسی باشد!)                                   

  16.املای آبی:این روش با استفاده از بطری های خالی سس، نوشابه یا قطره چکان و آب قابل اجراست. در این روش بچه ها با آب و فشار بطری کلمه مورد نظر را روی زمین می نویسد.                          

   17.کلمه گم شده:چند کلمه را به صورت صحیح روی کارت های مقوایی  بنویسید، به بچه ها بگویید که به کلمات توجه کند.

منبع :اختلال یادگیری عصمت دانش                                                   www.namdarld.blogfa.com


 
comment نظرات ()

 
به فرزندتان خوشگل دیکته بگویید
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۱:۱۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۸ اردیبهشت ،۱۳٩۳
 

شیوه ی صحیح دیکته گویی به کودکان

 

در صورتیکه کودک در خواندن درس مشکل دارد و قادر به تلفظ صحیح کلمات نیست ابتدا باید اشکالات  اورابرطرف کنید چون نوشتن صحیح دیکته ارتباط مستقیمی با خواندن صحیح و بدون اشکال کلمات دارد.                                                                                              

 2-به هنگام دیکته گفتن کنار کودک ننشینید بلکه با یک فاصله مناسب به او دیکته بگویید . این کار باعث   میشود که :                              

 الف – کودک با توجه و دقت گوش کند تااینکه متوجه شود شما چه می گویید چون در کلاس معلم با فاصله ای که دارد به دانش آموز دیکته می گوید و کودک باید در منزل نیز چنین شرایطی را تجربه کند .                                                                                     

 ب – روی کلماتی که املای آنها را می داند شک نمی کند و با اعتماد به نفس و اطمینان می نویسد چون وقتی کودک به کسی که به او دیکته می گوید نزدیک باشد هنگام نوشتن هر کلمه ای مرتب به او نگاه می کند که آیا با حالاتش کلمه ای را که نوشته تایید میکند یا نه ؟          

 ج –کودک به خود متکی می شود چون هنگامی که مثلا مادر کنار اوست و کلمه ای را نمی داند از مادر می خواهد که در نوشتن درست کلمه اورا راهنمایی کند .                                                                  

د- هنگام دیکته گفتن روابط بین کودک و والدین دچار اختلال نمیشود و کودک دیکته خود را با آرامش وبه دور از هرگونه تنش و اضطراب می نویسد . چون بعضی ازپدر یا مادرها به محض اینکه کودک کلمه ای را اشتباه مینویسد  بشدت عصبانی میشوند و سر کودک فریاد می زنند . بطوریکه این رفتار  باعث می شود که کودک دچار تنش و اضطراب گردد  تا جاییکه دیکته گفتن از مسیر اصلی خود خارج شده به جر وبحث می انجامد .                                                                       

   اگر به دیکته گفتن معلمان توجه شود آنها نیز هنگام دیکته گفتن به برگه دانش آموزان نگاه نمیکنند. بلکه دانش آموزان دیکته را می نویسند ودرپایان دفتر خود را برای تصحیح به او می دهند.                 

 ه- در صورتی که کودک مشکل شنوایی داشته باشد مشکل او مشخص واز همان ابتدا پی گیری های لازم از طرف والدین انجام می گردد.   

3-    به میزان وحجم دیکته توجه داشته باشید.بعضی از والدین به علت علا قه ای که به کودک خود دارند یک ونیم یا دوصفحه کامل به او دیکته می گو یند واین کار با عث خستگی وآزردگی کودک شده  بخصوص افزایش غلط ها و پایین آمدن نمره ، اعتراض ، گریه و ناراحتی اورا به دنبال دارد .                                                    

   4-    سرعت دیکته گفتن باید مناسب باشد یعنی نه کند و نه تند باشد . در این خصوص لازم است از سرعت دیکته گفتن در دبستان مطلع شوید و باسرعتی مشابه آن به کودک دیکته بگویید . چون اگر در منزل دیکته بصورت کند گفته شود واو به این سبک عادت کند . هنگام دیکته نوشتن در کلاس مرتب ، کلمات را جا می اندازد و نمی تواند همپای دیگر دانش آموزان دیکته بنویسد .                                                  

  5-  در هنگام دیکته گفتن از کودک بخواهید که جمله یا کلمه ای را که به او می گویید  ابتدا تکرار کند و بعد آن را بنویسد . ودر مدت زمانی که به او دیکته می گویید  بصورت گاه گاه بعد از گفتن کلمه یا جمله  از او بپرسید : " من چه گفتم ؟ " و کودک باید قبل از نوشتن  کلمه یا جمله شمارا تکرار کند و سپس بنویسد . نتیجه این روش این است که کودک درست گوش می کند تا متوجه شود شما چه جمله یا کلمه ای را می گویید و وقتی جمله و کلمه ای را تکرار می کند باعث می شود آنچه را تکرار کرده  در ذهن او بماند و درنتیجه اگر جمله بعدی گفته شود و هنوز کلمه ای از جمله قبل را ننوشته باشد کلمه را بخوبی به یاد می آورد و آن را می نویسد و از دیکته نوشتن نیز عقب نمی ماند .                                                                         

          ممکن است اینطور تصور شود که تکرار جملات و کلمات دیکته توسط کودک باعث تاخیر دردیکته نوشتن او میشود اما در واقع اینطور نیست . چون یادگیری این روش برای او لازم است و در صورتیکه کودک این روش را بخوبی تمرین کند به مرور زمان یاد می گیرد که جملات و کلمات را صرفا درذهن خود تکرار کند و لزومی به بر زبان آوردن آنها نداشته باشد و درنتیجه یادگیری این روش باعث می شود که کودک در کلاس دیکته خود را بخوبی بنویسد بطوریکه وقتی معلم دیکته می گوید آنچه را می شنود در کمترین زمان در ذهن خود مرور کند و سپس می نویسد .                                                        

       دراین جالازم است متذکر شویم که هدف از دیکته (درمنزل) ارزیابی نیست بلکه یادگیری است!        بسیاری از خانواده ها از بی انگیزگی وعدم علاقه فرزندان به نوشتن دیکته در منزل شکایت دارند که برای رفع آن پیشنهاد می کنیم  به جای استفاده از روش دیکته گویی سنتی وتکراری از روش های جدیدتر ومتنوع که در ذیل پیشنهاد می کنیم استفاده شود.لازم به ذکر است که هریک از این روش ها ممکن است برای دانش آموزان خاصی مناسب ومفید باشد!                                                        

                شیوه های  پیشنهادی تدریس املا  :                                  

  1. نوشتن املا در فضا : بچه ها کلمات را به جای نوشتن روی کاغذ با انگشتان و در فضا بنویسند.                                                               

  2. بچه ها با انگشت به کمر اعضای خانواده املا بنویسند.                

    3. املا نویسی با حروفی که یک شکل دارند و چند صدا مانند حرف " و " یا حرف " ی " بدین صورت که بچه ها هر چند کلمه ای که می توانند بنویسند که در آن ها این حرف " و " صدای واو بدهد (مثل وقت)بعد کلماتی که صدای او بدهد (مثل کاهو) و نیز کلمات چای.زری.مرتضی.                                                                       

      4. بچه ها درکنار والدین روی نمک یا ماسه املا بنویسند.                                                                                           

         5. متنی را املا بگویید و بچه ها مجازنداگر املای کلمه را نمی دانند با مراجعه به کتاب شکل درست آن کلمه را بیابند.                             

      6. کلمات مشکل متن املا را روی برگه ای بنویسید و سپس متنی را برای بچه ها املا بگویید تا اگر شکل آن کلمات مشکل را نمی دانند به برگه نگاه کنند و املای آن را بیابند.                               

           7. یکی از صفحات مجلات رشد یا کتاب داستان را در نظر بگیرند و دور کلمه های خوانده شده خط بکشند.                                  

         8. بچه ها  در منزل برای اولیا خود املا بگویند و املای آنها را تصحیح نمایند.                                                     

             9. یک کلمه را بگوییم و بچه ها هم خانواده آن کلمه را  خودشان به عنوان املا بنویسند.                                                                         

 10.  کلمات مشکل متنی را که بناست برای آنها املا بگویید انتخاب کرده و روی کارت بنویسید سپس از همین کلمات کارتها به بچه ها املا بگویید بعد بچه ها املای خود را از روی کارتهایی که در اختیار دارند تصحیح نمایند.                                                                              

  11. کلمات در هم ریخته را مرتب کنند – جملات ناقص را کامل کنند – با حروف کلمه بسازند و با آن کلمه جمله بسازند.  

 12.املا با آب:کودک انگشتش را تو آب بزند و با انگشت خیس روی زمین ؛کابینت یا .... بنویسد.
13.املای ذهنی:متن املا را به بچه ها داده واز آنها بخواهید چندبار بخوانند.بعد متن را بگیرید و ازآنها بخواهید هرچه یادشان مانده را بنویسند.                                                                                

  14.املای کامل کردنی:متنی را آماده کنید و جلوی کلمات کلیدی و مهم فضایی را برای نوشتن معانی هم خانواده آن ها بگذارید.            

 15.املای با کمک حافظه:در یک متن جای 20 کلمه مهم و کلیدی را خالی می گذاریم و بچه ها با دانش خودشان جملات را با کلمات مناسب کامل کنند.(بهتراست متن انتخابی ازکتاب درسی باشد!)                                   

  16.املای آبی:این روش با استفاده از بطری های خالی سس، نوشابه یا قطره چکان و آب قابل اجراست. در این روش بچه ها با آب و فشار بطری کلمه مورد نظر را روی زمین می نویسد.                          

   17.کلمه گم شده:چند کلمه را به صورت صحیح روی کارت های مقوایی  بنویسید، به بچه ها بگویید که به کلمات توجه کند.

منبع :اختلال یادگیری عصمت دانش                                                   www.namdarld.blogfa.com


 
comment نظرات ()

 
هر روز کودکتان را هیپنوتیزم می‌کنید بدون آن که خودتان بفهمید
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۱٢:۳۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۸ اردیبهشت ،۱۳٩۳
 

 

 

 

 

تأ ثیر کلاممان را بر فرزندانمان جدی بگیریم


 

هیبنوتیزم در درمان‌های پزشکی اثر قابل ملاحظه‌ای داشته است، اما چیزی که بیشتر مردم نمی‌دانند، این است که هیپنوتیزم می‌تواند هر روز اتفاق بیفتد و ذهن بشر،‌ بیشتر هنگام بیداری و در حالت هوشیاری کامل با هیپنوتیزم درگیر است. به عبارتی، ‌هر بار که ما درباره موضوعی صحبت می‌کنیم، وارد ضمیر ناخودآگاه فرزندانمان می‌‌شویم و برای آن برنامه‌ریزی می‌کنیم. اگرچه اصلاً چنین قصدی نداریم!


تاثیر پیام بر ضمیر هوشیار و ناهوشیار


ذهن کودک مملو از سؤال‌های مختلف است. به‌طور مثال «من کیستم»، «از کجا آمده‌ام»، «من به چه دردی می‌خورم!» و ... به همین دلیل است که ذهن بچه‌ها به طور قابل ملاحظه‌ای تحت تأثیر عبارت‌هایی است که ما با جمله «تو ... هستی.» به آن‌ها خطاب می‌کنیم.
وقتی پیام شما جملاتی از این قبیل باشد: «تو چقدر تنبلی» یا «تو بی‌نظیری» آن‌ها این گفته‌های ما بزرگسالان را مهم می‌دانند و آن را در اعماق ضمیر ناهوشیار خود ثبت می‌کنند. گاهی از بزرگسالان شنیده‌ایم که «من بی‌مصرف هستم، خودم می‌دانم» این‌گونه عبارت‌های اخطاری منفی، بارها و بارها در بزرگسالی، تأثیر خود را در زندگی فرد برجای می‌گذارد. زیرا این افکار در ابتدای زندگی یعنی در زمانی که فرد نمی‌تواند درباره حقیقت آن‌ها چون و چرا کند، به ذهن او القا شده است. بچه‌ها با خود فکر می‌کنند که بزرگ‌ترها همه چیز را می‌دانند، بنابراین وقتی به کودک می‌گوییم تو دست‌وپاچلفتی هستی یا آتش‌پاره‌ای ممکن است ابتدا با پرخاشگری مخالفت خود را نشان دهد، اما ته دل، با ناراحتی این موضوع را می‌پذیرد. چون شما بزرگ‌ترید و حق با شماست. پیام شما روی هر دو سطح هوشیار و ناهوشیار ضمیر او تأثیر می‌گذارد.


ثبت همه اتفاقات در ذهن شما


هر حادثه،‌ صحنه، صدا و حتی هر کلام در مغز ما بایگانی می‌شود. یادآوری تمام این خاطرات تقریباً امکان‌پذیر نیست، اما همه آن‌ها روی چین و چروک‌های مغز جا گرفته است. هر چیزی که ما به صورت ارادی و غیرارادی می‌شنویم در مغز ما حک می‌شود، اما ما همه اطلاعات را همزمان به یاد نمی‌آوریم. به هر حال کودک هم از این قاعده مستثنی نیست. تا به حال به چیزهایی که وقتی ظاهراً کودکتان حواسش پرت است، درباره او گفته‌اید، فکر کرده‌اید؟! همه چیز ارادی یا غیرارادی در مغز حک می‌شود. پس به قدرت فوق‌العاده‌ شنوایی او شک نکنید. این حتی شامل زمانی که بچه‌ها در خواب هستند و حتی خواب می‌بینند هم می‌شود.
بنابراین وقتی درباره فرزندتان حرف می‌زنید مراقب باشید و یادتان باشد که حرف‌های شما به طور مستقیم در ذهن کودک ضبط می‌شود. بهترین تأثیر را وقتی می‌گذارید که کودک شما را زیر نظر دارد و شما نزد دیگران از او تعریف و تمجید می‌کنید.


پیام‌های تأثیرگذارتر


ما در زندگی روزمره به کودکانمان پیام‌های ضد و نقیضی می‌دهیم. گاهی که حالمان خوب است می‌گوییم «پسرم بازی بس است. بهتر است کمی بنشینی» و وقتی حالمان خوب نیست و عصبانی هستیم می‌گوییم «بس است دیگر، خفه شو، احمق بی‌شعور» در این موقع ما با حالتی عصبانی با کودک صحبت می‌کنیم که در ذهن کودک نقش می‌بندد.
کودک با خود می‌گوید: «پس این چیزی است که پدر یا مادر در مورد من فکر می‌کنند.» کلماتی که والدین در زمان عصبانیت به کار می‌برند، به طرز قابل ملاحظه‌ای تأثیرگذار است. پیام‌های مثبت به اندازه پیام‌های منفی کارساز و ماندگار نیستند. به همین دلیل همیشه و به خصوص در مواقع بحران باید با نگاهی نافذ و القای پیام‌های مثبت به او بگوییم: «هر اتفاقی که بیفتد، تو باز هم برای ما مهمی. تو بهترینی»


شیوه‌های گفتاری ناصحیح


۱) استفاده از کلمات تحقیرآمیز به جای دستورات ساده در موقع آموزش نظم و تربیت؛ مثال: آن را بده به من، بچه خودخواه نفهم.


۲) استفاده از کلمات تحقیرآمیز به شکلی دوستانه و بامزه؛ مثال: آهای گوش‌فیلی! شام آماده است.


۳) مقایسه کردن؛ مثال: تو هم مثل پدرت، آدم بدی هستی.


۴) تهدید کردن؛ مثال: حسابت را می‌رسم! صبر کن یک بلایی سرت بیارم خودت حظ کنی.


۵) صحبت درباره اشتباهات یا ضعف‌های کودک در جمع و در حضور خودش؛ مثال: او خیلی کمروست. نمی‌دانم در زندگی چه‌کار خواهدکرد؟


۶) قضاوت عجولانه؛ مثال: (قبل از این‌که بدانیم چه اتفاقی افتاده است) تو بی‌خود کردی او را هل دادی بچه بی‌ادب!


۷) استفاده از برانگیختن حس گناه برای کنترل کودک؛ مثال: تو آن‌قدر اذیت می‌کنی که من مریض می‌شم. آخرش از دست تو می‌میرم!!


حالا زمان مناسبی است که به فکر رفتار متعادل‌تری باشیم. ما همگی باید این کار را بکنیم؛ باید کمی به رفتارمان توجه کنیم و با پرهیز از به‌کار بردن جملاتی نظیر مثال‌های فوق می‌توانیم شیوه تربیتی خودمان را بهتر کنیم. در این صورت، ‌هم شما و هم فرزندانتان احساس بهتری خواهید داشت.
کودکان ذهنشان را به همان ترتیبی سازماندهی می‌کنند که ما به آن‌ها آموخته‌ایم، پس به نفعمان است که مثبت بیندیشیم. برای مثال: به جای جمله «تو را به خدا، امروز در مدرسه با بچه‌ها دعوا نکن» باید بگوییم: «دلم می‌خواهد توی مدرسه بهت خوش بگذرد و فقط با بچه‌هایی که دوستشان داری،‌ بازی کنی.»
تفاوت‌های جزیی در گفتار،‌ تأثیر جملات را عوض می‌کند زیرا شیوه عملکرد ذهن تغییر می‌یابد. چرا؟ اگر به کودک بگویید «از درخت پایین نیفتی» ذهن او به ناچار به دو موضوع معطوف می‌شود: «انجام ندادن» و «افتادن از درخت» وقتی ما از چنین کلماتی استفاده می‌کنیم، تصاویر آن به‌طور خودکار در ذهن کودک شکل می‌گیرد. می‌توان گفت چیزی که ما به آن می‌اندیشیم در عالم واقعیت خلق می‌شود. کودکی که تصویر واضحی از افتادن از درخت در ذهن خود پرورانده، احتمال به زمین افتادنش بیشتر است. پس بهتر است از لغات مثبت استفاده کنیم: «با دقت از درخت بالا برو» . یا به جای «نپر وسط خیابان» بهتر است بگوییم «تو هم همراه من از پیاده‌رو بیا».
در دادن دستورالعمل برای هر کار، با کودکان صریح صحبت کنید. گاهی کودک نمی‌داند چطور باید از خود مراقبت کند، بنابراین دستورات ما باید مشخص باشد. بهتر است بگوییم: «محکم و با دو دستت کناره‌های قایق را بگیر» تا این‌که: «اگر بیفتی، من می‌دونم و تو» یا بدتر از آن اگر بیفتی می‌دونی چی به سر من می‌آید.» تفاوت مفهومی این گونه جملات بسیار کم است، اما تأثیر کاملاً متفاوتی بر کودک دارد.


یادگیری به کار بردن چنین جملاتی چندان دشوار نیست، اما آن‌چه مهم است تمرین و پشتکار فراوان است تا این کار برایمان عادت شود. کلام مثبت به کودکان می‌آموزد تا فکر و رفتاری مثبت داشته و در هر شرایط احساس قدرت و توانمندی‌ کنند.

 
مرضیه بخشنده
روزنامه تهران امروز

 
comment نظرات ()

 
شناخت انواع حافظه و روشهای تقویت حافظه
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۱۱:۱٩ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٧ اردیبهشت ،۱۳٩۳
 

                                                 

 

 حافظه فعال(WORKING MEMORY):حافظه فعال یک اصطلاح نو میباشد. دانشمندان حافظه فعال را جایگزین حافظه کوتاه مدت کرده اند چراکه حافظه کوتاه مدت نمیتواند یک حافظه منفعل باشد و دستکاری اطلاعات نیز در آن صورت میگیرد. از اینرو ظرفیت حافظه کوتاه مدت جای خود را به ظرفیت پردازش داده است. حافظه فعال در واقع تلفیقی است از حافظه کوتاه مدت و عنصر توجه برای انجام تکالیف ذهنی خاص. بنابراین حافظه فعال یک سیستم فعال و پویایی است که برای اندوزش و دستکاری موقتی اطلاعات  و بمنظور انجام تکالیف شناختی پیچیده نظیر یادگیری، استدلال، ادراک و تفکر کردن بکار میرود. هنگامی که شما اطلاعاتی را مرور ذهنی، بازیابی و یادآوری میکنید در واقع آن اطلاعات از حافظه بلند مدت به حافظه فعال شما انتقال می یابند. همچنین حافظه فعال بطور فعال در ارتباط با اطلاعاتی است که میخواهند به حافظه بلند مدت منتقل گردند. در مجموع سرحد مشخصی نمیتوان میان حافظه ها و افکار تعیین کرد. در هر فرآیندی که نیاز به استدلال دارد (مثل خواندن، نوشتن و محاسبات ذهنی) حافظه فعال درگیر میباشد. مثل تکرار فهرستی از ارقام که برای شما خوانده میگردد و شما میبایست آنها را عکس ترتیب اولیه شان (بطور معکوس) بازگو کنید و یا ترجمه همزمان ویا رانندگی.

 حافظه بلند مدت(LONG-TERM MEMORY): با تکرار و مرور ذهنی اطلاعات از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت انتقال می یابند. ظرفیت حافظه بلند مدت بر خلاف حافظه کوتاه مدت نامحدود میباشد. مدت نگه داری اطلاعات نیز از چند روز تا چند سال و بعضا تا آخر عمر (با تمرین و تکرار بموقع) متغیر میباشد. حافظه بلند مدت زمانی شکل میگیرد که اتصالات نورونی خاصی بطور دایمی و پایا تقویت شده باشند. ثابت گردیده پروتئین CYPIN با افزایش انشعابات دندریتها و شکل گیری سیناپسهای جدید اتصالات بین سلولهای عصبی (نورونها) را افزایش و تقویت میکند.

مکانیسم اصلی حافظه چیست؟

پیوند و یا وابسته سازی(ASSOCIATION): به برقراری پیوند  معنا دار مطالب (اطلاعات) جدید با دانسته های اطلاعات قبلی اطلاق میگردد.

فراموشی و خطاهای حافظه

خطا در هر مرحله از رمز گردانی، اندوزش و بازیابی میتواند منجر به فراموشی و یا کژتابی و تحریف حافظه گردد.

1-علت فراموشی در حافظه حسی:بی توجهی و بی دقتی.

2-علت فراموشی در حافظه کوتاه مدت:گنجایش محدود آن-جایگزین شدن اطلاعات -عدم مرور ذهنی-محو اثر به خاطر گذر زمان.

3- دلایل فراموشی در حافظه بلند مدت:

* محو و زوال(DECAY):به از دست رفتن حافظه به مرور زمان اطلاق میگردد.علت صرفا گذر زمان است. زمان های تکراردر یادگیری بسیار مهم می باشد.
*
تداخل(INTERFERENCE):از دست رفتن حافظه به علت حضور و تداخل خاطرات دیگر (به علت رقابت اطلاعات با یکدیگر:(

1-بازداری پیش گستر(PROACTIVE):خاطرات  گذشته موجب از دست رفتن خاطرات جدید  میشوند. یادگیریهای قبلی مانع یادآوری مطالب جدید میشود.

2-بازداری پس گستر(RETROACTIVE): خاطرات جدید موجب از دست رفتن خاطرات گذشته میشوند. یادگیریهای جدید مانع یادآوری مطالب گذشته میشود.

* حواس پرتی(ABSENT-MINDEDNESS): به اشکال در ایجاد حافظه موثق و قابل اطمینان در همان وهله نخست، یعنی در مرحله رمز گردانی اطلاعات، اطلاق میگردد. هنگامی که ما به اندازه کافی توجه و دقت مبذول مواد (مطالب) نمیکنیم رمزگردانی ما ناکارآمد خواهد بود. در این حالت حافظه محو نگردیده بلکه اطلاعات اصلا در حافظه بلند مدت رمزگردانی نشده اند.

* بازداری و یا سد شدن(BLOCKING) : در این حالت خاطرات دست نخورده وجود دارند، اما دسترسی به آنها ممکن نیست. شاید سرنخ های کافی برای سوق دادن ما بسوی اطلاعات مربوطه در اختیار نباشد و یا دیگر آیتمها (مواد) را یادآوری میکنیم که با یادآوری خاطره دلخواه تداخل می یابد. این همان اصطلاح “نوک زبانم هست” میباشد که تنها بخشی از حافظه بازیابی میشود و نه تمام آن.

* نسبت و یا اسناد نادرست(MISATTRIBUTION): در این حالت اطلاعات بدرستی یادآوری میشوند اما به ساختار (زمان، مکان و شخص) غلط منسوب میگردند. مثلا: خواهر شما ماجرای جالبی را برای شما تعریف میکند پس از چند روز شما در حضور همکار خود بخشی از آن را بازگو میکنید به تصور اینکه همکارتان آن ماجرا را برای شما تعریف کرده بوده است.

* تلقین پذیری (SUGGESTIBILITY): تلقینات ذهنی میتواند در یادآوری خاطرات تاثیر گذار باشد. نحوه توصیف یک تصادف میتواند در شهادت شاهدان عینی آن تصادف تاثیر مستقیم بگذارد. وقتی یک تصادف “مرگبار” توصیف میگردد شاهدان هنگام یادآوری، صحنه تصادف را اغراق آمیزتر از آنچه که بوده بازگو میکنند.

* حافظه گزینشی(SELECTIVE MEMORY): در این حالت افراد صرفا جنبه های خوب و یا بد رویدادهای گذشته را به خاطر می آورند. مثلا افراد بد بین و یا افسرده تنها رویدادهای منفی گذشته را بخاطر می آورند. باورها، نگرشها و تعصبات در یادآوری خاطرات تاثیر گذار است.

* سرکوب و واپس زنی(SUPPRESION): به سرکوب خاطرات ناخوشایند اطلاق میگردد. فرد سعی میکند این خاطرات را در ضمیر ناخودآگاه خود نگه دارد.

* ضایعات مغزی، آلزایمر، شوکهای عصبی، افسردگی و اضطراب نیز میتوانند منجر به فراموشی شوند.

نکته:علاقه مندی لازمه “توجه و تمرکز” و “توجه و تمرکز” لازمه یادگیری و یادسپاری است.

نکته:رمزگردانی ساختاری (تاکید بر مشخصات ساختاری و فیزیکی محرکات)، رمز گردانی آوایی یا صوتی (تاکید بر صدای واژه ها) و رمزگردانی معنایی (تاکید بر معنی ومفهوم)، از درجات پردازش در رمزگردانی میباشند که در این میان رمزگردانی ساختاری سطحی و رمزگردانی معنایی پردازش عمیق محسوب میگردد.

نکته: هنگامی که یک رشته اطلاعات و یا رویدادها در توالی یکدیگر رمزگردانی میگردند، گاهی اوقات احتمال یادآوری مواد ابتدایی بیشتر است که به اثر تقدم(PRIMACY  EFFECT) شهرت دارد و یا احتمال یادآوری در مواد انتهایی رشته بیشتر است که اثر تاخر(RECENCY EFFECT) نامیده میگردد.

روش های بهسازی حافظه

روش تصویر سازی ذهنی و رمز گردانی

هر وقت یک جفت واژه با یک تصویر ذهنی به هم ربط داده شوند، یادآوری آنها ، آسانتر می‌شود. هنگامی که ما دو واژه پروانه و کتاب را با یک تصویر ذهنی به هم ربط می‌دهیم، احتمالا یک پیوند معنادار بین آن دو برقرار می‌کنیم. این اصل عمده زیربنای بسیاری از نظامهای یادیار است. روش مکانها و روش واژه کلید از انواع نظامهای معروف یادیار هستند:

روش بسط معنایی در بهسازی حافظه

هرچه معنای ماده‌ها بیشتر بسط بدهیم، آنها را بهتر به خاطر می‌آوریم. به سخن دیگر هرچه پیوندهای بیشتری بین ماده‌ها ایجاد کنیم، بر تعداد راههای بازیابی افزوده می‌شود. اگر می‌خواهید چیزی را به یاد آورید، معنای آن را بسط دهید. برای بسط دادن به یک مطلب می‌توانید سوالات متعددی برای خود مطرح کنید و به آنها پاسخ دهید.

روش استفاده از بافت در بهسازی حافظه

از آنجا که بافت نشانه بازیافتی نیرومندی است می‌توان با بازآفرینی بافتی که یادگیری در آن صورت گرفته، حافظه را بهبود بخشید. مثلا اگر جلسات درسی شما همیشه در اتاق معینی تشکیل شود، شما در این اتاق بهتر از هر جای دیگری مطالب آن درس را به یاد خواهید آورد، چون بافت آن اتاق بهترین نشانه بازیافتی برای مطالب درس شما محسوب می‌شود.
با این وجود اغلب اوقات وقتی می‌خواهیم چیزی را به یاد بیاوریم، نمی‌توانیم عملا به بافتی باز گردیم که یادگیری در آن صورت گرفته است. مثلا وقتی می‌خواهید نام یک همکلاسی دوره دبیرستان خود را به یاد بیاورید و نام او فورا به ذهن شما نمی‌آید، صرفا برای به خاطر آوردن آن روانه دبیرستان دوره تحصیل خود نمی‌شوید. در چنین موقعیتهایی می‌توانید بافت را بطور ذهنی بازسازی کنید.

روش سازمان دهی در بهسازی حافظه

روش سازمان دهی به این دلیل بازیابی را بهبود می‌بخشد که بر کارآیی پیگردی در حافظه می‌افزاید و به نظر می‌رسد که ما می‌توانیم اطلاعات بسیار زیادی را یاد اندوزی و بازیابی کنیم. به شرط این که این اطلاعات را سازمان داده باشیم. با مشخص کردن مطالبی از یک فصل درسی که باید به خاطر سپرده شوند، با توجه به عناوین و سر فصلهای بیان شده ، چارچوب کلی درس را ترسیم و سازمان دهی می‌کنیم. این کار هم از سوی معلم و هم از سوی خود فرد یادگیرنده قابل انجام است، اما زمانی که توسط خود یادگیرنده انجام می‌شود، تاثیرات قویتری خواهد داشت.

روش تمرین بازیابی در بهسازی حافظه

در این روش که به صورت تمرین بازیابی انجام می‌شود، می‌توانید درباره مطلب مورد یادگیری سوالاتی از خود مطرح کنید. بعد می‌توانید بخشهای معینی را که در دور اول برایتان مشکل بود، مجددا بخوانید تا بهتر درک کنید.

1- قبل از هر چیز، این را بدانید که به اندازه موهای سرتان روش تقویت حافظه وجود دارد. همین که شما به کاری مشغول باشید که نیازمند به خاطر سپاری های زیاد است، دست تان می آید که چطوری چیزها را بهتر به خاطر می سپارید. مثلا بعضی با های لایت کردن و رنگارنگ کردن کتاب هایشان و عده ای با یادداشت برداری.
این که شما بدانید کدام روش برای ذهنتان مناسب تر است، معلوم می شود که به قول روان شناسان، «فراشناخت» خوبی دارید; یعنی توانایی های ذهن تان را خوب می شناسید.
2- باری به هر جهت نباشید. باید با قصد قبلی بخواهید مطلبی را که می خوانید یا می شنوید، به خاطر بسپارید. اگر انگیزه نداشته باشید، هیچ چیزی در انبار مغزتان ذخیره نمی شود که روزی بخواهید از آن برداشت کنید.
3- اطلاعات را بخش بخش وارد کنید. یعنی فواصل استراحتی را بین خواندن یا کار کردن بگذارید. این باعث می شود اطلاعات در حافظه تان تحکیم شود. خواب نیز به تحکیم حافظه کمک می کند. برای همین می گویند شب امتحان بیدار نمانید.
4- بین آموخته هایتان ارتباط برقرار کنید. می توانید کنار کتاب خود را مثل قدما حاشیه نویسی کنید. مثلا مطلبی را که سال ها پیش در کتابی دیگر در مورد حافظه خوانده اید، بنویسید کنار این مطلب. این باعث می شود یک شبکه اطلاعاتی در مغزتان تشکیل شود. به این کار می گویند: «بسط اطلاعات
5- از روش های زیرهر کدام که بیشتر به کارتان می آید، به عنوان تدابیر کمکی استفاده کنید:
روش قافیه سازی:
در این شیوه باید به طور آهنگین و با استفاده از وزن، ریتم خاصی به آن ها ببخشید و بدین ترتیب، یادگیری و یادآوری آن ها را آسان تر سازید.
روش مکان یابی:
در این شیوه باید به هنگام یادآوری مطالب، مکان اشیا» را در ذهن تان مجسم کنید. مکان های انتخاب شده باید برایتان کاملا آشنا باشند تا یادآوری آن ها به سهولت انجام گیرد.
روش کلمه آویز:
برای این منظور، فرد باید لیستی از کلمات هم وزن و قافیه را حفظ کند و پس از آن، بین آن کلمات و مواردی که می خواهد آن ها را به حافظه بسپارد، ارتباط برقرار کند.
روش کلمه کلید:
در این روش با استفاده از یک کلمه آشنا، دو کلمه را به هم ربط می دهید و آن ها را به طور معناداری به حافظه می سپارید. برای یادگیری زبان های خارجی، این شیوه بسیار مفید است.
روش تقطیع:
با استفاده از این روش، می توان اطلاعات را به واحدهای کوچک تر تقسیم بندی کرد. مثلا برای به یاد سپردن یک عدد ۱۲رقمی می توان آن را به سه دسته ۴ رقمی تقسیم کرد.
سرواژه بسازید:
از حرف اول کلماتی که می خواهید به خاطر بسپارید، یک کلمه جدید بسازید که برای خودتان معنادار باشد. مثل کلمه «ملخ ها» برای به یاد آوردن تمام آثار نظامی گنجوی: مخزن الاسرار، لیلی و مجنون، خسرو و شیرین، هفت پیکر، اسکندرنامه.
روش داستان سازی:
اگر یک لیست از مواد غیرمرتبط داشته باشید و بخواهید آن ها را حفظ کنید و بعدا به خاطر بیاورید، می توانید برای پیوند دادن بین آن ها یک داستان بی پایه و اساس بسازید


 
comment نظرات ()