روانشناسی و آموزش و پرورش کودکان

به فرزندتان خوشگل دیکته بگویید
نویسنده : لیلا شیاسی - ساعت ۱:۱۱ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۸ اردیبهشت ،۱۳٩۳
 

شیوه ی صحیح دیکته گویی به کودکان

 

در صورتیکه کودک در خواندن درس مشکل دارد و قادر به تلفظ صحیح کلمات نیست ابتدا باید اشکالات  اورابرطرف کنید چون نوشتن صحیح دیکته ارتباط مستقیمی با خواندن صحیح و بدون اشکال کلمات دارد.                                                                                              

 2-به هنگام دیکته گفتن کنار کودک ننشینید بلکه با یک فاصله مناسب به او دیکته بگویید . این کار باعث   میشود که :                              

 الف – کودک با توجه و دقت گوش کند تااینکه متوجه شود شما چه می گویید چون در کلاس معلم با فاصله ای که دارد به دانش آموز دیکته می گوید و کودک باید در منزل نیز چنین شرایطی را تجربه کند .                                                                                     

 ب – روی کلماتی که املای آنها را می داند شک نمی کند و با اعتماد به نفس و اطمینان می نویسد چون وقتی کودک به کسی که به او دیکته می گوید نزدیک باشد هنگام نوشتن هر کلمه ای مرتب به او نگاه می کند که آیا با حالاتش کلمه ای را که نوشته تایید میکند یا نه ؟          

 ج –کودک به خود متکی می شود چون هنگامی که مثلا مادر کنار اوست و کلمه ای را نمی داند از مادر می خواهد که در نوشتن درست کلمه اورا راهنمایی کند .                                                                  

د- هنگام دیکته گفتن روابط بین کودک و والدین دچار اختلال نمیشود و کودک دیکته خود را با آرامش وبه دور از هرگونه تنش و اضطراب می نویسد . چون بعضی ازپدر یا مادرها به محض اینکه کودک کلمه ای را اشتباه مینویسد  بشدت عصبانی میشوند و سر کودک فریاد می زنند . بطوریکه این رفتار  باعث می شود که کودک دچار تنش و اضطراب گردد  تا جاییکه دیکته گفتن از مسیر اصلی خود خارج شده به جر وبحث می انجامد .                                                                       

   اگر به دیکته گفتن معلمان توجه شود آنها نیز هنگام دیکته گفتن به برگه دانش آموزان نگاه نمیکنند. بلکه دانش آموزان دیکته را می نویسند ودرپایان دفتر خود را برای تصحیح به او می دهند.                 

 ه- در صورتی که کودک مشکل شنوایی داشته باشد مشکل او مشخص واز همان ابتدا پی گیری های لازم از طرف والدین انجام می گردد.   

3-    به میزان وحجم دیکته توجه داشته باشید.بعضی از والدین به علت علا قه ای که به کودک خود دارند یک ونیم یا دوصفحه کامل به او دیکته می گو یند واین کار با عث خستگی وآزردگی کودک شده  بخصوص افزایش غلط ها و پایین آمدن نمره ، اعتراض ، گریه و ناراحتی اورا به دنبال دارد .                                                    

   4-    سرعت دیکته گفتن باید مناسب باشد یعنی نه کند و نه تند باشد . در این خصوص لازم است از سرعت دیکته گفتن در دبستان مطلع شوید و باسرعتی مشابه آن به کودک دیکته بگویید . چون اگر در منزل دیکته بصورت کند گفته شود واو به این سبک عادت کند . هنگام دیکته نوشتن در کلاس مرتب ، کلمات را جا می اندازد و نمی تواند همپای دیگر دانش آموزان دیکته بنویسد .                                                  

  5-  در هنگام دیکته گفتن از کودک بخواهید که جمله یا کلمه ای را که به او می گویید  ابتدا تکرار کند و بعد آن را بنویسد . ودر مدت زمانی که به او دیکته می گویید  بصورت گاه گاه بعد از گفتن کلمه یا جمله  از او بپرسید : " من چه گفتم ؟ " و کودک باید قبل از نوشتن  کلمه یا جمله شمارا تکرار کند و سپس بنویسد . نتیجه این روش این است که کودک درست گوش می کند تا متوجه شود شما چه جمله یا کلمه ای را می گویید و وقتی جمله و کلمه ای را تکرار می کند باعث می شود آنچه را تکرار کرده  در ذهن او بماند و درنتیجه اگر جمله بعدی گفته شود و هنوز کلمه ای از جمله قبل را ننوشته باشد کلمه را بخوبی به یاد می آورد و آن را می نویسد و از دیکته نوشتن نیز عقب نمی ماند .                                                                         

          ممکن است اینطور تصور شود که تکرار جملات و کلمات دیکته توسط کودک باعث تاخیر دردیکته نوشتن او میشود اما در واقع اینطور نیست . چون یادگیری این روش برای او لازم است و در صورتیکه کودک این روش را بخوبی تمرین کند به مرور زمان یاد می گیرد که جملات و کلمات را صرفا درذهن خود تکرار کند و لزومی به بر زبان آوردن آنها نداشته باشد و درنتیجه یادگیری این روش باعث می شود که کودک در کلاس دیکته خود را بخوبی بنویسد بطوریکه وقتی معلم دیکته می گوید آنچه را می شنود در کمترین زمان در ذهن خود مرور کند و سپس می نویسد .                                                        

       دراین جالازم است متذکر شویم که هدف از دیکته (درمنزل) ارزیابی نیست بلکه یادگیری است!        بسیاری از خانواده ها از بی انگیزگی وعدم علاقه فرزندان به نوشتن دیکته در منزل شکایت دارند که برای رفع آن پیشنهاد می کنیم  به جای استفاده از روش دیکته گویی سنتی وتکراری از روش های جدیدتر ومتنوع که در ذیل پیشنهاد می کنیم استفاده شود.لازم به ذکر است که هریک از این روش ها ممکن است برای دانش آموزان خاصی مناسب ومفید باشد!                                                        

                شیوه های  پیشنهادی تدریس املا  :                                  

  1. نوشتن املا در فضا : بچه ها کلمات را به جای نوشتن روی کاغذ با انگشتان و در فضا بنویسند.                                                               

  2. بچه ها با انگشت به کمر اعضای خانواده املا بنویسند.                

    3. املا نویسی با حروفی که یک شکل دارند و چند صدا مانند حرف " و " یا حرف " ی " بدین صورت که بچه ها هر چند کلمه ای که می توانند بنویسند که در آن ها این حرف " و " صدای واو بدهد (مثل وقت)بعد کلماتی که صدای او بدهد (مثل کاهو) و نیز کلمات چای.زری.مرتضی.                                                                       

      4. بچه ها درکنار والدین روی نمک یا ماسه املا بنویسند.                                                                                           

         5. متنی را املا بگویید و بچه ها مجازنداگر املای کلمه را نمی دانند با مراجعه به کتاب شکل درست آن کلمه را بیابند.                             

      6. کلمات مشکل متن املا را روی برگه ای بنویسید و سپس متنی را برای بچه ها املا بگویید تا اگر شکل آن کلمات مشکل را نمی دانند به برگه نگاه کنند و املای آن را بیابند.                               

           7. یکی از صفحات مجلات رشد یا کتاب داستان را در نظر بگیرند و دور کلمه های خوانده شده خط بکشند.                                  

         8. بچه ها  در منزل برای اولیا خود املا بگویند و املای آنها را تصحیح نمایند.                                                     

             9. یک کلمه را بگوییم و بچه ها هم خانواده آن کلمه را  خودشان به عنوان املا بنویسند.                                                                         

 10.  کلمات مشکل متنی را که بناست برای آنها املا بگویید انتخاب کرده و روی کارت بنویسید سپس از همین کلمات کارتها به بچه ها املا بگویید بعد بچه ها املای خود را از روی کارتهایی که در اختیار دارند تصحیح نمایند.                                                                              

  11. کلمات در هم ریخته را مرتب کنند – جملات ناقص را کامل کنند – با حروف کلمه بسازند و با آن کلمه جمله بسازند.  

 12.املا با آب:کودک انگشتش را تو آب بزند و با انگشت خیس روی زمین ؛کابینت یا .... بنویسد.
13.املای ذهنی:متن املا را به بچه ها داده واز آنها بخواهید چندبار بخوانند.بعد متن را بگیرید و ازآنها بخواهید هرچه یادشان مانده را بنویسند.                                                                                

  14.املای کامل کردنی:متنی را آماده کنید و جلوی کلمات کلیدی و مهم فضایی را برای نوشتن معانی هم خانواده آن ها بگذارید.            

 15.املای با کمک حافظه:در یک متن جای 20 کلمه مهم و کلیدی را خالی می گذاریم و بچه ها با دانش خودشان جملات را با کلمات مناسب کامل کنند.(بهتراست متن انتخابی ازکتاب درسی باشد!)                                   

  16.املای آبی:این روش با استفاده از بطری های خالی سس، نوشابه یا قطره چکان و آب قابل اجراست. در این روش بچه ها با آب و فشار بطری کلمه مورد نظر را روی زمین می نویسد.                          

   17.کلمه گم شده:چند کلمه را به صورت صحیح روی کارت های مقوایی  بنویسید، به بچه ها بگویید که به کلمات توجه کند.

منبع :اختلال یادگیری عصمت دانش                                                   www.namdarld.blogfa.com


 
comment نظرات ()